ಲೇಖನ- ಬಸಲಿಂಗಯ್ಯ ಹಿರೇಮಠಶಿಕ್ಷಕರುಸಿಂದಗಿಮೊ: 9972658355
ಉದಯರಶ್ಮಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ
ಬಸವಣ್ಣನವರ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಆದರ್ಶಗಳು ಕೇವಲ 12ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ರಾಮಬಾಣದಂತಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸಮಾನತೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಶಾಂತಿಗೆ ಬಸವಣ್ಣನವರ ‘ವಚನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ’ ಒಂದು ದಾರಿದೀಪ.
ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರು ಅಂದೇ “ಇವನಾರವ ಇವನಾರವ ಎನ್ನದೆ, ಇವ ನಮ್ಮವ ಇವ ನಮ್ಮವ ಎಂದೆನಿಸಯ್ಯ” ಎಂದು ಸಾರುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಭ್ರಾತೃತ್ವದ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮೇಲು-ಕೀಳು ಎಂಬ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದ ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ವು ಇಂದಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯದಂತಿದೆ.
ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಡ್ಡೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರು “ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ” ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಬೋಧಿಸಿದರು. ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸವು ಕೀಳಲ್ಲ, ಅದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದೇ ದೈವತ್ವಕ್ಕೆ ಸಮಾನ ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಗೆ ಪ್ರೇರಣಾದಾಯಕ.
ಸಂಪತ್ತು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕ್ರೋಢೀಕರಣವಾಗುವುದು ಸಮಾಜದ ಅಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ತನಗಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮರಳಿಸುವ ‘ದಾಸೋಹ’ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಇದು ಇಂದಿನ ‘ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ’ (CSR) ಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಬಸವಣ್ಣನವರ ಈ ವಚನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸ್ತುತ..
”ಕಳಬೇಡ, ಕೊಲಬೇಡ, ಹಸಿಯ ನುಡಿಯಲು ಬೇಡ,
ಮುನಿಯಬೇಡ, ಅನ್ಯರಿಗೆ ಅಸಹ್ಯಪಡಬೇಡ,
ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ಇದಿರ ಹಳಿಯಲು ಬೇಡ..”
ಇದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಶಿಸ್ತು ಸಂಹಿತೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂತಃಕರಣದ ಶುದ್ಧಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತಿ ಎಂದು ಅವರು ಸಾರಿದರು.
800 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಸಮಾನ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಬಸವಣ್ಣನವರದ್ದು. ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಆಯ್ದಕ್ಕಿ ಲಕ್ಕಮ್ಮನಂತಹ ಅನೇಕ ಶರಣೆಯರಿಗೆ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಾಡಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಇವರ ವಿಚಾರಗಳೇ ಮಾದರಿ.
ಕಂದಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಹೀನ ಆಚರಣೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಚಿಂತನೆಗೆ ಬಸವಣ್ಣ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. “ದೇವಲೋಕ ಮರ್ತ್ಯಲೋಕ ಎಂಬುದು ಬೇರೆಲ್ಲಿದೆ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು.
ಇಂದು ನಾವು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಸಂಸತ್ತಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಬಸವಣ್ಣನವರ ‘ಅನುಭವ ಮಂಟಪ’ ವೇ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಣೆ. ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮಹಾರಾಜರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೆಳಹಂತದ ಕಾರ್ಮಿಕರವರೆಗೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಚರ್ಚಿಸುವ ಹಕ್ಕಿತ್ತು. ಜಾತಿ, ಮತ, ಪಂಥಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಈ ಚರ್ಚಾ ವೇದಿಕೆ ಇಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ದೈವಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗಿದೆ. “ದಯವಿಲ್ಲದ ಧರ್ಮವದಾವುದಯ್ಯ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಅವರು, ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ದಯೆ ತೋರುವುದು ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಎಂದರು. ಇಂದು ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಾಶದ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವ ನಮಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಅವರ ಸೌಮ್ಯ ಜೀವನಶೈಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅಂದು ಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಸಂಸ್ಕೃತದಂತಹ ಕಠಿಣ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿತ್ತು. ಬಸವಣ್ಣನವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ‘ಕನ್ನಡ’ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಚನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ‘ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣ’ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಕೀರ್ಣ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವ ಅವರ ಈ ಕಲೆ ಇಂದಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಠ.
ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜನರು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಸವಣ್ಣನವರು “ದೇವನೊಬ್ಬ ನಾಮ ಹಲವು” ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಸಹನೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮಾರ್ಗ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. “ಲೋಕದ ಡೊಂಕ ನೀವೇಕೆ ತಿದ್ದುವಿರಿ, ನಿಮ್ಮ ನಿಮ್ಮ ತನುವ ಸಂತವಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ” ಎಂಬ ಅವರ ಮಾತುಗಳು, ಮೊದಲು ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬದಲಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, “ಕೊಲಬೇಡ” ಎಂಬ ಅಹಿಂಸೆಯ ತತ್ವವು ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. ಶರಣರು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸರ್ವ ಜೀವರಾಶಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ‘ವಿಶ್ವಮಾನವ’ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಬೀರಿದರು.
ಬಸವಣ್ಣನವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಕರಲ್ಲ, ಅವರು ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇವಲ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸದೆ, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಸುಂದರ, ಸಾಮರಸ್ಯದ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಬಸವಣ್ಣನವರ ತತ್ವಗಳೇ ಈ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
