ಇತಿಹಾಸ ಮರೆತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಯೋಧ ಪಿಂಗಳಿ ವೆಂಕಯ್ಯ

ಲೇಖನ
– ಡಾ. ಶಶಿಕಾಂತ ಪಟ್ಟಣ
ರಾಮದುರ್ಗ
ಮೊ: 9552002338

ಉದಯರಶ್ಮಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ

   ಭಾರತ ದೇಶಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ  ಧೀಮಂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಯೋಧ ಗಾಂಧಿವಾದಿ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತ ಪಿಂಗಳಿ ವೆಂಕಯ್ಯ. ಇವರ ಬದುಕು ಭಾವನೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವೇ ನಮ್ಮ ಸಾವಿಲ್ಲದ ಶರಣರು ಮಾಲಿಕೆಯ ಈ ಲೇಖನ. 

ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಒಳ್ಳೆಯ ಹುದ್ದೆ ನೌಕರಿ ಇದ್ದರೂ ಅವುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತೊರೆದು ದೇಶ ಸೇವೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂತರು ಪಿಂಗಳಿ ವೆಂಕಯ್ಯ.
ಪಿಂಗಳಿ ವೆಂಕಯ್ಯ (2 ಆಗಸ್ಟ್ 1876 – 4 ಜುಲೈ 1963) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅಪ್ಪಟ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜದ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಹೊರತಾಗಿ, ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರು ಉಪನ್ಯಾಸಕ , ಲೇಖಕ, ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ , ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ , ಕೃಷಿಕ ಮತ್ತು ಬಹುಭಾಷಾ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರು .
ವೆಂಕಯ್ಯ 19 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಬೋಯರ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (1899-1902) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸೇವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಧ್ವಜವಾದ ಯೂನಿಯನ್ ಜ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ವಂದಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವರ ಅನುಭವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ 1906 ರ AICC ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ , ಅವರು ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಧ್ವಜದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.
1921 ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ವಿಜಯವಾಡಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಧ್ವಜವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಭಾರತದ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಧ್ವಜ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು 1921 ರಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಜುಲೈ 22, 1947 ರಂದು ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತಿಮ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು .
ವೆಂಕಯ್ಯ ಒಬ್ಬ ಕೃಷಿಕರಾಗಿದ್ದರು, ಜೊತೆಗೆ ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು 1963 ರಲ್ಲಿ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. 2009 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರ ಭಾರತ ರತ್ನಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಯಿತು , ಆದರೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಪಿಂಗಲಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರು 2 ಆಗಸ್ಟ್ 1876 ರಂದು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂ ಬಳಿಯ ಭಟ್ಲಪೆನುಮಾರ್ರುದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಪೋಷಕರು ಹನುಮಂತ ರಾಯುಡು ಮತ್ತು ವೆಂಕಟ ರತ್ನಂ. ಅವರು ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣದ ಹಿಂದೂ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಓದಿದರು, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯರ್ಲಗಡ್ಡಾ ಮತ್ತು ಪೆಡಕಲ್ಲೆಪಲ್ಲಿ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು . ಪಾಮರ್ರು ಗ್ರಾಮದ ಕರಣಂ ಎಂಬವರ ಮಗಳು ರುಕ್ಮಿಣಮ್ಮ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು .
19 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಬೋಯರ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (1899-1902) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು , ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವಾದ ಯೂನಿಯನ್ ಜ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕಾದಾಗ , ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಧ್ವಜದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ವೆಂಕಯ್ಯ ಅರಿತುಕೊಂಡರು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ವೆಂಕಯ್ಯ ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪಡೆದರು . 1911-1944 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣದ ಆಂಧ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 1924 ರಿಂದ 1944 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ನೆಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೈಕಾ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು . ಅವರು ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಕುರಿತು ‘ಥಲ್ಲಿ ರಾಯ್’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ವಜ್ರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ‘ವಜ್ರ ವೆಂಕಯ್ಯ’ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹತ್ತಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ ಹತ್ತಿ ಎಂಬ ವಿಧದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ‘ಪತ್ತಿ ವೆಂಕಯ್ಯ’ (ಹತ್ತಿ ವೆಂಕಯ್ಯ) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಜಪಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾಗಿದ್ದ ಬಹುಭಾಷಾ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1913 ರಲ್ಲಿ ಬಾಪಟ್ಲಾದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರನ್ನು ‘ಜಪಾನ್ ವೆಂಕಯ್ಯ’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ವಿನ್ಯಾಸ
ವೆಂಕಯ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಗಾಂಧಿಯವರ ಧ್ವಜವನ್ನು 1921 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
1906 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ (ಎಐಸಿಸಿ) ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ , ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗಾಗಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು . ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಸ್ವರಾಜ್ ಚಳುವಳಿಗೆ ಧ್ವಜಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಕುರಿತು ವೆಂಕಯ್ಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ವಿಭಿನ್ನ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಧ್ವಜಗಳ 25 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕರಡುಗಳು ಇದ್ದವು. 1916 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾರತ ದೇಶಾನಿಕಿ ಓಕ ಜಾತಿಯ ಪಟಾಕಂ ( ಅನುವಾದ:  ಭಾರತಕ್ಕೆ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜ ) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಧ್ವಜಕ್ಕಾಗಿ 30 ಸಂಭಾವ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 1918 ರಿಂದ 1921 ರವರೆಗೆ, ಅವರು ಮಚಲಿಪಟ್ನಂನ ಆಂಧ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.
1921ರಲ್ಲಿ, ಎಐಸಿಸಿ ತನ್ನ ಎರಡು ದಿನಗಳ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 31 ಮತ್ತು ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ಬೆಜವಾಡದಲ್ಲಿ (ಈಗ ವಿಜಯವಾಡ ) ನಡೆಸಿತು. ಗಾಂಧಿಯವರು ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರನ್ನು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ಅದನ್ನು ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರು ಖಾದಿ ಬಂಟಿಂಗ್ ಮೇಲಿನ ಧ್ವಜದ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಾಂಧಿಯವರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಮೊದಲ ಧ್ವಜವು ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿತ್ತು – ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವು ಹಿಂದೂಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರು ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಬಿಳಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಧ್ವಜವನ್ನು ಎಐಸಿಸಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅದು 1931 ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮರುಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. 1921 ರಿಂದ, ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು, ಜುಲೈ 22, 1947 ರಂದು ನಡೆದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು .
ಮಹಾತ್ಮನ ಬದುಕು ಮತ್ತು ನಿಧನ
ವಜ್ರಗಣಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಓದಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಾಯುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಡತನದಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೆನೆಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮರೆತ ಈ ದುರಂತ ನಾಯಕನ ಕೊಡುಗೆ ಸೇವೆ ಮರೆಯಬಾರದು.
ಪಿಂಗಳಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರು ಗಾಂಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿನಮ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಿದರು ಮತ್ತು 1963 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರ ಮಗಳು ಘಂಟಸಾಲ ಸೀತಾ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ 21 ಜುಲೈ 2022 ರಂದು 100 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಧ್ವಜವನ್ನು 2009 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಜಯವಾಡದ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ 2014 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರ ಭಾರತ ರತ್ನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ಕುರಿತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಬಂದಿಲ್ಲ.
1995 ರಲ್ಲಿ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನ್.ಟಿ. ರಾಮರಾವ್ ಅವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಬಂಡ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 31 ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಜನವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯವಾಡದಲ್ಲಿರುವ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವ ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದರು . ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು

1) “ಪಿಂಗಲಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ಯಾರು? ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ಶಿಲ್ಪಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು”. ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ . 2 ಆಗಸ್ಟ್ 2018. 12 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
2) “ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜದ ಹಿಂದಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಿಂಗಲಿ ವೆಂಕಯ್ಯ, ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೆಣಗಾಡಿ 1963 ರಲ್ಲಿ ಹಣವಿಲ್ಲದೆ ನಿಧನರಾದರು”.ದಿ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್. 3 ಆಗಸ್ಟ್ 2022.ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ 10 ಆಗಸ್ಟ್ 2022.
3) ದಾಸ್‌ಗುಪ್ತ, ರೇಶ್ಮಿ (9 ಆಗಸ್ಟ್ 2022). “ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದವರು ಯಾರು: ನೆಹರು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತ ಅಥವಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಅನುಯಾಯಿ?” . ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್ . ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2022 .
4) ಮೆಲ್ಲಿಮೈತ್ರೇಯಿ, ML (18 ನವೆಂಬರ್ 2012).”ಪಿಂಗಲಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ರತ್ನವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ”. ದಿ ಹಿಂದೂ . 9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ5) ಅರ್ಚನಾ, ಕೆಸಿ (2 ಆಗಸ್ಟ್ 2015).”ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ನಮನ: ಪಿಂಗಲಿ ವೆಂಕಯ್ಯ”.ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ. 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2016

.