ಭಾರತದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಶಿಖರ ’ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ’

ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನ (ಜ.12) ನಿಮಿತ್ತ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ

ವೀಣಾಂತರಂಗ
– ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್, ಮುಂಡರಗಿ-ಗದಗ

ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಷಾಯ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ ಆ ಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿ ನಾಲ್ಕಾರು ನಾಯಿಗಳ ಗುಂಪು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಬಂದಾಗ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಓಡಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಓಡಬೇಡ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಲನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿ, ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿಯು ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಂತೆ ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತನು. ಸನ್ಯಾಸಿಯ ದೃಢ ನಿಲುವನ್ನು ಕಂಡ ನಾಯಿಗಳು ಬಾಲಮುದುರಿಕೊಂಡು ಹೊರಟು ಹೋದವು. ಜೀವನದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪಾಠವೊಂದನ್ನು ಕಲಿತ ಸನ್ಯಾಸಿ “ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದಾಗ ಹೆದರಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳದೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿ” ಎಂದು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾರಿದ. ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಜಗದೆತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಸಿದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಭವ್ಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಆ ವೀರ ವಿರಾಗಿಯೇ ನಮ್ಮ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು.
ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಇಂದಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೊಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 12 1863 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ತಂದೆ ವಿಶ್ವನಾಥ ದತ್ತ ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ. ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪೂರ್ವ ನಾಮ ನರೇಂದ್ರನಾಥ ದತ್ತ. ವಕೀಲರಾದ ವಿಶ್ವನಾಥ ದತ್ತರ ಬಳಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನ ತಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸಂಬಂಧದ ತೊಂದರೆಗಳ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧುವೂ ದೈವಭಕ್ತಿಯೂ ಉಳ್ಳ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು. ಆಕೆ ಮಗನನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಾಗ ನಮ್ಮ ನಾಡನ್ನಾಳಿದ ವೀರರ ಧೀರರ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಆತನಲ್ಲಿ ಉದಾತ್ತ ಭಾವನೆಗಳ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತುತ್ತಿದ್ದಳು.

ಉತ್ತಮ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ನರೇಂದ್ರರು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. ಮೊದಲು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ. ಅವರು ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರಲ್ಲದೇ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಕ್ರೀಡೆ, ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್, ಕುಸ್ತಿ ಮತ್ತು ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಓರ್ವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಓದುಗ ಕೂಡ. ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ  ಸೂರ್ಯನ ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರು ಓದಿದರು.  ಒಂದು ಕಡೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಂತಹ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಅವರ ಗ್ರಹಣ ಶಕ್ತಿ ಹೇಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಅವರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅಕ್ಷರಕ್ಷರ,ಪುಟ ಪುಟವಾಗಿ ಓದುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದಿಡೀ ಪುಸ್ತಕದ ಹೂರಣವನ್ನು ಅವರು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಓದಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್, ಜೋಹಾನ್ ಗಾಟ್ಲೀಬ್ ಫಿಚ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಅವರಿಂದ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಓದಿದ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಲೌಕಿಕದೆಡೆ ಕೊಂಚ ನಿರಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ವಿವೇಕಾನಂದರು ತರುಣಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದಾಗ ವಿಶ್ವನಾಥ ದತ್ತರ ಹಠಾತ್ ನಿಧನದ ನಂತರದ ಮನೆಯ ದುಸ್ತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಲೌಕಿಕ ಬದುಕಿನ ಸತ್ಯಗಳ ಅನಾವರಣ ಮಾಡಿದ್ದವು.1884 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರನ್ನು ಸಲಹ ಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸಾಕಷ್ಟ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ದೇವರ ಮೊರೆ ಕೂಡ ಹೋದರು.  ಒಮ್ಮೆ  ದೇವಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಅವರು ಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ‘ವಿವೇಕ’ (ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ) ಮತ್ತು ‘ವೈರಾಗ್ಯ’ (ಏಕಾಂತ) ಕೇಳಿದರು. ಆ ದಿನವು ನರೇಂದ್ರನಾಥರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ತಪಸ್ವಿ ಜೀವನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು.

.  ಅಧ್ಯಯನ ಜ್ಞಾನವು ಅವರಿಗೆ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಅವರು ಅಜ್ಞೇಯತಾವಾದದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೂ ತಾಯಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ಪರಮಾತ್ಮನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕೇಶವಚಂದ್ರಸೇನರ ನೇತೃತ್ವದ ಬ್ರಹ್ಮೋ ಆಂದೋಲನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜವು ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ದೇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ತಾತ್ವಿಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲ. ಈ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದ ವಿಲಿಯಂ ಹ್ಯಾಸ್ಟಿ ಅವರಿಂದ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲು ಕೇಳಿದರು.

ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ದೇವರ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅನ್ವೇಷಣೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ನರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು, “ನೀವು ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀರಾ?” ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯೂ ಸಮಾಧಾನಕರ ಉತ್ತರವಿಲ್ಲದೇ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ. ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಒಂದು ಕ್ಷಣವೂ ಹಿಂಜರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ಹೌದು, ನಾನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದೇವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.” ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಸರಳತೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗದ ವಿವೇಕಾನಂದರು ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಉತ್ತರದಿಂದ ಬೆರಗಾದರು. ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ತಮ್ಮ ತಾಳ್ಮೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಈ ನಿರೀಶ್ವರವಾದದ ಯುವಕನನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಗೆದ್ದರು. ನರೇಂದ್ರನಾಥರು ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಷ್ಟೂ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು

1885 ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಗಂಟಲು ಕ್ಯಾನ್ಸರನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ವರಮಹಂಸರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1885 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಶ್ಯಾಮಪುಕೂರಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರರು ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಕಟ್ಟಾ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಯುವಜನರ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಶುಶ್ರೂಷೆ ಮಾಡಿದರು. 16 ಆಗಸ್ಟ್ 1886 ರಂದು ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ತಮ್ಮ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.

ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ನಿಧನದ ನಂತರ, ನರೇಂದ್ರನಾಥರು ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಶಿಷ್ಯರು ಉತ್ತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬಾರಾನಗರದಲ್ಲಿ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ಇದುವೇ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಳ. 1887 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ವಿವೇಕಾನಂದ ಅಂದರೆ “ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಆನಂದ”.

ಪವಿತ್ರ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆ ಅಥವಾ ‘ಮಧುಕರಿ’, ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದಾನ ಮಾಡಿದ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಸಹೋದರತ್ವವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವೇಕಾನಂದರು 1886ರಲ್ಲಿ ಮಠವನ್ನು ತೊರೆದು ‘ಪರಿವ್ರಾಜಕ’ರಾಗಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಅವರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು, ಅವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಜನರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಕೂಲತೆಗಳನ್ನು, ಅವರ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈ ದುಃಖಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತರಲು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಡಲು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು.

ಪರಿವ್ರಾಜಕರಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು 1893 ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮ ಸಂಸತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡವರು ಆ ಸಭೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು, ಭಾರತ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಗುರು ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು.. ಅವರು ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಾದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅವರು ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ  ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ವಿದೇಶ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಲು ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಖೇತ್ರಿಯ ರಾಜರಾದ.. ಮಹಾರಾಜ ಅಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಮೇ 31, 1893 ರಂದು ಮುಂಬೈಯಿಂದ ಚಿಕಾಗೋಗೆ ತೆರಳಿದರು.

ಅವರು ಚಿಕಾಗೋಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದುಸ್ತರ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಆತ್ಮಗಳು ಎಂದಿನಂತೆ ಅದಮ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1893 ರಂದು ವಿಶ್ವಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅವರು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು “ಅಮೆರಿಕದ ನನ್ನ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯರೇ” ಎಂಬ  ಆರಂಭಿಕ ಸಾಲಿನಿಂದಲೆ ಎಲ್ಲರನ್ನು ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಆರಂಭದ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕೆ ಸಭಿಕರಿಂದ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ವೇದಾಂತದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮಗಳ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು.

ಅವರು ಮುಂದಿನ ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಾಲ ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಕಳೆದರು ಮತ್ತು 1894 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಜಗತ್ತಿಗೆ ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು.

ವಿವೇಕಾನಂದರು 1897 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಮನೆತನದವರ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ವಾಗತದ ನಡುವೆ ಅವರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಸರಣಿಯ ನಂತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾವನ್ನು ತಲುಪಿದರು ಮತ್ತು ಮೇ 1, 1897 ರಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಬಳಿಯ ಬೇಲೂರು ಮಠದಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್‌ನ ಗುರಿಗಳು ಕರ್ಮ ಯೋಗದ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಬಡ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಾಲೆಗಳು, ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಡೆಸುವುದು, ಸಮ್ಮೇಳನ, ಸೆಮಿನಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳ ಮೂಲಕ ವೇದಾಂತದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಚಾರ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು. ರಾಜಯೋಗ, ಕರ್ಮ ಯೋಗ, ಭಕ್ತಿ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಯೋಗಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ರಚಿಸಿದರು

ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯು ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣರ  ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಕೆಲಸ, ಪೂಜೆ, ಮಾನಸಿಕ ಶಿಸ್ತು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಆತ್ಮದ ದಿವ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಂತೆ ಯುವ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು. ವಿವೇಕಾನಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಆತ್ಮದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನ ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಒಬ್ಬರ ಧರ್ಮದ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೇಶವಾಸಿಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. “ಎದ್ದೇಳಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲಬೇಡಿ” ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ದೇಶವಾಸಿಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಗಳು. ಜುಲೈ 4, 1902 ರಂದು, ಅವರು ಬೇಲೂರು ಮಠದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ ಪಾಠ ಮಾಡಿದ ಅವರು ಸಂಜೆ ತಮ್ಮ ಕೋಣೆಗೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 9 ಗಂಟೆಗೆ ಧ್ಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ‘ಮಹಾಸಮಾಧಿ’ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ಸಂತನನ್ನು ಗಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ದಹಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಏಕತೆಯ ನಿಜವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ವಿಶಾಲವಾದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಸಹೋದರತ್ವದ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಕಲಿಸಿದರು. ವಿವೇಕಾನಂದರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನ್ಯೂನತೆಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಭಾರತದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಒಮ್ಮೆ ಹೇಳಿದರು: “ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ, ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿದವರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರು ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶವಾಸಿಗಳು ಅವರ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೋಧನೆಗಳು.” ವಿವೇಕಾನಂದರು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಡುವೆ  ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿದರು. ಬಡತನ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಅವರು ಅವರಿಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಭಾರತವು ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ಅಂತೆಯೇ ಭಾರತದ ಘನ ಸರ್ಕಾರವು ಭಾರತವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಯುವ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟ, ನುಡಿದಂತೆ ನಡೆದ, ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಾರತದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಸರಿಸಿದ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ಪರಂಪರೆಯ ಆಳ ಅಗಲ ಹಿರಿಮೆ ಗರಿಮೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತೋರ್ಪಡಿಸಿದ ಸಿಡಿಲ ಸನ್ಯಾಸಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು *ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುವ ದಿನ* ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಈ ಯುವ ದಿನದಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಕೈಗೊಂಡು ಅದರಂತೆಯೇ ನಡೆಯೋಣ ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ..

*– ವೀಣಾ ಹೇಮಂತ್ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್,* ಮುಂಡರಗಿ-ಗದಗ