​ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಸುಂದರ ಸಮಾಗಮ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ

ಲೇಖನ
– ಬಿ.ವಿ.ಹಿರೇಮಠ
ಶಿಕ್ಷಕರು ಸಿಂದಗಿ
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮೋ : 9972658355

ಉದಯರಶ್ಮಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ

ಉದಯರಶ್ಮಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ

​ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಬ್ಬ. ಸೂರ್ಯನು ತನ್ನ ಪಥವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಉತ್ತರಾಯಣಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುವ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟವು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ‘ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲ ತಿಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತಾಡಿ’ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಣ್ಣುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಹಬ್ಬವು, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
​ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಳಹದಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ
​ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಳವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ಅನೇಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಎ.ಆರ್.ಮಣಿಕಾಂತ್ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ “ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಂದು ಸುಖ ದುಃಖ” (7ನೇ ತರಗತಿಯ ಪಠ್ಯ)
ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವಂತೆ, ಈ ಹಬ್ಬವು ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಹ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ
​ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದ ರಹಸ್ಯ

ತೀವ್ರವಾದ ಚಳಿಯಿಂದಾಗಿ ದೇಹದ ಚರ್ಮ ಒಣಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಳ್ಳು, ಬೆಲ್ಲ, ಕೊಬ್ಬರಿ ಮತ್ತು ಕಡಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶ (Natural Oils) ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣಾಂಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೃದುತ್ವ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಚೈತನ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
​ಕಿಚ್ಚು ಹಾಯಿಸುವಿಕೆಯ ಮಹತ್ವ
ದನಕರುಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಯಿಸುವುದು ಕೇವಲ ಸಂಪ್ರದಾಯವಲ್ಲ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದನಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಜಿಗಣೆ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆಗಳಂತಹ ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಂಕಿಯ ಶಾಖವು ಈ ಕ್ರಿಮಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿ, ಮೂಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ರೈತನು ತನ್ನ ಹಸುಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ‘ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಥೆರಪಿ’ ಎನ್ನಬಹುದು.
​ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯ
​ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ದ್ವೇಷದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಿತ್ತುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಟೇಲರು ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರು ಜಗಳವಾಡಿದವರನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲ ನೀಡಿ ಸಮಾಧಾನ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. “ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಸಿಹಿಯನ್ನು ಹಂಚೋಣ” ಎನ್ನುವುದೇ ಈ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶ. ಸೂರ್ಯನು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸುವಂತೆ (ಉತ್ತರಾಯಣ), ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸು ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿನತ್ತ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸುಜ್ಞಾನದತ್ತ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಇದರ ಆಶಯ.
​ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಆತಂಕ (ಸುಖ-ದುಃಖದ ಎಳೆ)
​ಆಧುನಿಕತೆಯ ಅಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಅಸಲಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ:
​ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ
ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತುಗಳ ಜಾಗವನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ‘ದನಗಳ ಹಬ್ಬ’ ಎಂಬ ಹೆಸರೇ ಸೊರಗುತ್ತಿದೆ.
ನಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಾಂಧವ್ಯ
ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತಯಾರಿಸಿ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದ ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಇಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ‘ರೆಡಿಮೇಡ್’ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಪಡೆದಿವೆ. ಹಬ್ಬವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಂತಸ್ತಿನ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
​ಮೌಲ್ಯಗಳ ಕುಸಿತ
ಹಬ್ಬದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಜನರು ಇಂದು ನೈಜ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳ ಸೊಗಡು ಇಂದು ಮಾಲ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆ.
​ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ, ಅದು ನಮ್ಮ ಬೇರುಗಳತ್ತ ಸಾಗುವ ಹಾದಿ. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವುದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ನಡುವೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಈ ಹಬ್ಬದ ನಿಜವಾದ ‘ಸಂ-ಕ್ರಾಂತಿ’. ನಾವು ಎಳ್ಳು-ಬೆಲ್ಲದ ಸಿಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ ಸಿಗುತ್ತದೆ.