ಬದುಕನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಬೆನ್ನಿಗಂಟಿದ ಬೇತಾಳವಾಗಬಾರದು. ಮನುಷ್ಯನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧನ ಅವನ ಬದುಕನ್ನು ಬೆಳಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವನ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ಕತ್ತಲೆಗೆ ತಳ್ಳಬಾರದು!ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕಣ್ಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಮನುಷ್ಯನ ಖಾಸಗಿತನ?
– ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಚೌಧರಿ.
ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಕರು
ಸಿಂದಗಿ – ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉದಯರಶ್ಮಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ
ಜಾಗತೀಕರಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತು ಇಂದು ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಿದೆ. ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿಗಳು ಸಂಪರ್ಕದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅರ್ಥ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ನಡುವೆ ಮನುಷ್ಯನ ಖಾಸಗಿ ಬದುಕಿನ ಗಡಿಗಳೂ ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಜಗತ್ತನ್ನು ಹತ್ತಿರ ತರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಾದರೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಗತಿ ಎನ್ನಬೇಕೋ, ಪರೋಕ್ಷ ಬಂಧನ ಎನ್ನಬೇಕೋ?
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಆಲೋಚನೆ, ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಅವನೇ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದ. ಆದರೆ ಇಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ನಾವು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ, ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತೇವೆ, ಏನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತೇವೆ, ಯಾವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಯೆಲ್ಲ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನೂ ಯಾವುದೋ ಅದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದೆಯೇನೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಕಾಡತೊಡಗಿದೆ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಮಗೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಆ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ಬೆನ್ನಿಗಂಟಿದ ಬೇತಾಳದಂತೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ನಾವು ಬಳಸುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಧನಗಳು ನಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿ, ಅಭಿರುಚಿ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿ ಯಾರ ಕೈ ಸೇರುತ್ತದೆ? ಯಾವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ? ಅದರ ಮೇಲೆ ನಮಗೆ ಎಷ್ಟು ನಿಯಂತ್ರಣವಿದೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉತ್ತರ ದೊರೆಯುವುದು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ಇನ್ನೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅನಗತ್ಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಬದುಕು, ಸಂಬಂಧಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಕುರಿತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವ, ಟೀಕಿಸುವ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪು ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರ ತಮಗೇ ಇದೆ ಎಂಬಂತೆ ಕೆಲವರು ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವಿನಿಮಯದ ವೇದಿಕೆಗಳಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವು ಸ್ವಯಂಘೋಷಿತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ತೀರ್ಪು ಹೊರಬೀಳುತ್ತದೆ. ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಆರೋಪಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಗಿಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
*ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಂದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಖಾಸಗಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಪರವಾನಗಿ ಅಲ್ಲ.
ನಮಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಹಕ್ಕಿರುವಂತೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆಯ್ಕೆಯಂತೆ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕೂ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುವ ನಾವು, ಇತರರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದು ಎಂತಹ ವಿಪರ್ಯಾಸ!
ಹಿಂದೆ ‘ಗೋಡೆಗಳಿಗೂ ಕಿವಿಗಳಿವೆ’ ಎಂದು ಹಿರಿಯರು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದು ಗೋಡೆಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಗಾಳಿಗೂ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳು ಬಂದಿವೆಯೇನೋ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಮೂಡುತ್ತಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಮಾತು, ನಗು, ಮೌನ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮಾತನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಹಿಂಜರಿಯುವಂತಹ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಖಾಸಗಿತನವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡುವುದಲ್ಲ. ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಘನತೆ, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿದೆ. ಆ ಹಕ್ಕನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಆಡಳಿತ, ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಆದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ಬೆಳೆಯಬೇಕು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಇರಬೇಕು. ಮಾಹಿತಿ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾನೂನುಗಳಿರಬೇಕು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬೇಕು.
ಕಾನೂನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅದು ಮನುಷ್ಯನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಬೇಕು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಷ್ಟೇ ಬುದ್ಧಿವಂತವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಮನುಷ್ಯ ವಿವೇಕ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು
ಜಗತ್ತನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಆ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಖಾಸಗಿ ಬದುಕಿನೊಳಗೆ ಇಣುಕುವ ಸಾಧನವಾಗಬಾರದು. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮನುಷ್ಯನ ಸೇವಕನಾಗಿರಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯಜಮಾನನಾಗಬಾರದು.
ಬದುಕನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಬೆನ್ನಿಗಂಟಿದ ಬೇತಾಳವಾಗಬಾರದು. ಮನುಷ್ಯನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧನ ಅವನ ಬದುಕನ್ನು ಬೆಳಗಬೇಕೇ ಹೊರತು ಅವನ ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ಕತ್ತಲೆಗೆ ತಳ್ಳಬಾರದು!
