ಡಿಪಿಡಿಪಿ ಕಾಯ್ದೆ ಕಸರತ್ತು: ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಕತ್ತರಿ

ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೇಕು, ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಗೌಪ್ಯತೆ ಬೇಕು, ಜನರಿಗೆ ಸತ್ಯ ಬೇಕು. ಒಂದು ಕಡೆ ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬರುವ ಆತಂಕ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿತನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವ ಅಪಾಯ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ನಡುವಿನ ಈ ಹಗ್ಗಜಗ್ಗಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ ಅಸಮಾಧಾನ, ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನೆನಪಿಸುವಿಕೆ! ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಉಳಿಯುವುದೇನು? ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿವಾದ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ.

– ಆಕಾಶ ರೋಡಗಿ.
ಶಿವೂರ – ಅಫಜಲಪುರ
ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ

ಉದಯರಶ್ಮಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿದೆ. ದಿ ಹಿಂದೂ, ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್, ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ, ಟೈಮ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್, ಝೀ, ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 18 ಸೇರಿದಂತೆ 21 ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಈ ಸಂಘಟನೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕೆಲವು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನವೆಂಬರ್ 17ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿರುವುದೇ ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತಲ್ಲ; ಕಾಯ್ದೆಗೆ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆಯೂ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಇದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಕಾನೂನು ವಾಸ್ತವ.
ಹಾಗಾದರೆ, ಈ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಯಾರದ್ದು? ಸರ್ಕಾರದ್ದೇ, ಮಾಧ್ಯಮದ್ದೇ? ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರ ವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಸುಲಭದ ತೀರ್ಪಲ್ಲ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ತಪ್ಪು: ಖಾಸಗಿತನದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕೆ ಬೀಗ ಹಾಕಬೇಡಿ!

2023ರ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉದ್ದೇಶ ನಾಗರಿಕರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಈ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲೇಬೇಕು. ಆದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದ್ದೇಶವಿರುವ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇದ್ದರೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಗಂಭೀರವಾಗಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಆತಂಕ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಅಧಿಕಾರ ದುರ್ಬಳಕೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ವ್ಯಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಪತ್ರಕರ್ತರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ ತನಿಖೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿರುವವರೇ ತನಿಖೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕಾಶಕರ ವಾದ.
ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೋಡೋಣ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ದುರುಪಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪತ್ರಕರ್ತನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೇ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ ತನಿಖೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ? ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವವರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಂದರೆ ಅದು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವಲ್ಲ, ಅನುಮತಿ ಪತ್ರದ ಕಚೇರಿಯಾಗುತ್ತದೆ!
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಅಗತ್ಯ. ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿಬಂಧನೆಯೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ? ಯಾವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ಮುಖ್ಯ. ಆದರೂ ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಿತಿ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದು.
ಇನ್ನೊಂದು ಗಂಭೀರ ವಿಷಯ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 8(1)(j). ಡಿಜಿಟಲ್ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 44(3) ಈ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ನಿಬಂಧನೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಹೊಸ ಪದಪ್ರಯೋಗದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕುಗ್ಗಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿವರಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಡಬಹುದೇ? ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು ಮುಖ್ಯವೇ ಸರಿ. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವವರ ಅಧಿಕೃತ ಕರ್ತವ್ಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಖಾಸಗಿ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಡುವುದೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಈ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಗೆರೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು. ಮಾತಿನ ಭರವಸೆಗಿಂತ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿನ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೇ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ನಿಜವಾದ ರಕ್ಷಣೆ.
ಮಾಧ್ಯಮದ ತಪ್ಪು: ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೇಕು, ಆದರೆ ಲೆಕ್ಕ ಕೇಳುವವರು ಬೇಡವೇ?
ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಾಗ ಮಾಧ್ಯಮದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮರೆಮಾಚುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಾವಲುಗಾರ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾವಲುಗಾರನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇರಬೇಕಲ್ಲವೇ?

ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರೋಪವೇ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ವಿರುದ್ಧದ ಆರೋಪವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ನಂತರ ಅದು ತಪ್ಪೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಸಣ್ಣ ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಓದುಗರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಅನ್ಯಾಯವಲ್ಲವೇ?
ಒಂದು ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕನ ತಪ್ಪನ್ನು ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ವಾಹಿನಿ, ತನ್ನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪಕ್ಷದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ಮೌನವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೆನ್ನಬೇಕೇ, ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರವೆನ್ನಬೇಕೇ?
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಡಪಂಥೀಯ ಅಥವಾ ಬಲಪಂಥೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಹೊಗಳುವುದೇ ದೇಶಪ್ರೇಮವಲ್ಲ; ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದೇ ದೇಶದ್ರೋಹವೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಟೀಕೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಹರಡುವುದೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮುಂದಿರುವ ಸವಾಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಬೇಕಾದರೆ, ತನ್ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಬಲಪಡಿಸಬೇಕು. ತಪ್ಪು ಸುದ್ದಿಗೆ ಸಮಯೋಚಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿ, ಮೂಲ ವರದಿಯಷ್ಟೇ ಗೋಚರಿಸುವ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ, ದೂರುಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ತನಿಖಾ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇರಬೇಕಲ್ಲವೇ?
ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೇಕೆಂಬುದು ಸಮಂಜಸವಾದ ಬೇಡಿಕೆ. ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣವೇ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸವೇ ಮಾಧ್ಯಮದ ನಿಜವಾದ ಬಂಡವಾಳ. ಆ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರೆ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು?
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮಾಧ್ಯಮವೇ ತನ್ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಿ!
ಈ ವಿವಾದದ ಕಾನೂನು ಚರ್ಚೆಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಕ್ಕುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಖಾಸಗಿತನ; ಮತ್ತೊಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ. ಎರಡೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ. ಒಂದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ.
ಪತ್ರಕರ್ತರ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಗಳ ಗೌಪ್ಯತೆ ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುರುತು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗವಾದರೆ, ಮುಂದಿನವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಹಿಂಜರಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಮೂಲಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗದು.
ಅದೇ ರೀತಿ, ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವುದು ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮಹತ್ವವೂ ಇದೇ. ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಬೇಕೇ ಎಂಬುದಷ್ಟೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ; ತನಿಖಾ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಯಾವುದು, ನಾಗರಿಕರ ಖಾಸಗಿತನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಯಾವ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಿದೆ.
ಕೊನೆಯ ಮಾತು: ಇಬ್ಬರೂ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಲಿ!
ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ: ನೀವು ಖಾಸಗಿತನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರೋ, ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರ ಕೈ ಕಟ್ಟುವ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದೀರೋ?
ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ: ನೀವು ಜನರ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರೋ, ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಾಗದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೀರೋ?
ಸರ್ಕಾರ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬೇಕು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಬೇಕು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಜೊತೆಗೆ, ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕಿನ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ರೂಪಿಸಬೇಕು.
ಮಾಧ್ಯಮವೂ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಪಕ್ಷಪಾತ, ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಲ್ಲದ ಆರೋಪ, ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಒತ್ತಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ಪತ್ರಕರ್ತನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿರೋಧವಲ್ಲ. ತಪ್ಪು ವರದಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯ ಕೇಳುವುದೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂಚು ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ.
ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಾಧ್ಯಮ ಬೇಕಾಗಬಾರದು; ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೂ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬೇಕಾಗಬಾರದು. ಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಜಾಹೀರಾತು ಪತ್ರಿಕೆಯೂ ಅಲ್ಲ, ಪಕ್ಷದ ಪ್ರಚಾರ ವಾಹಿನಿಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ.
ಕೊನೆಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಮಾತ್ರ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಹೇಳುತ್ತದೆ, “ನಿಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಲಿ.” ಮಾಧ್ಯಮ ಹೇಳುತ್ತದೆ, “ನಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಲಿ.” ಆದರೆ ಈ ಇಬ್ಬರ ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಜನರ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವವರು ಯಾರು?
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಬ್ರೇಕ್ ಬೇಕು; ಆದರೆ ಆ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕುವ ಕೈ ಅಧಿಕಾರದ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಇರಬಾರದು. ಅದೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಜವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆ.