ನಾಳೆ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬, ಸೋಮವಾರ) ಆದಿಕವಿ ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಜಯಂತಿ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಈ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ
ಲೇಖನ
– ಶಿಲ್ಪಾ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಮಿಣಜಗಿ.
ಶಿಕ್ಷಕರು, ಕೆ. ಇ.ಬೋರ್ಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಕೂಲ್
ಧಾರವಾಡ
ಉದಯರಶ್ಮಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ
ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಥೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ .ಅಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳು ತನ್ನದೇ ಆದಂತಹ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ನಾವು ಕೇಳಿ ಬೆಳೆದಂತಹ ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದಂತಹ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯವು ತನ್ನದೇ ಆದಂತಹ
ವಿಶೇಷತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು
ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ‘ರಾಮಾಯಣ’ವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಆದಿಕವಿ. ಇವರು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕವಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸನ್ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ತಪಸ್ವಿ ಹಾಗೂ ದಾರ್ಶನಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, ಅವರ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಮಗ್ರ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ:
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆ
ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಾಲ್ಮೀಕಿಯವರ ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು ರತ್ನಾಕರ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇವರು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾರಿಹೋಕರನ್ನು ದೋಚುವ ಕಾಯಕವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ದಿನ ಇವರಿಗೆ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳು ಅಥವಾ ನಾರದ ಮುನಿಗಳು ಎದುರಾಗುತ್ತಾರೆ. ರತ್ನಾಕರನು ಅವರನ್ನು ದೋಚಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಮುನಿಗಳು “ನೀನು ಮಾಡುವ ಈ ಪಾಪದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹೆಂಡತಿ, ಮಕ್ಕಳು ಭಾಗಿಯಾಗುತ್ತಾರೆಯೇ?” ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ ಕುಟುಂಬದವರು ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಹೊಂದಿದ ರತ್ನಾಕರನು ಮುನಿಗಳ ಪಾದಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವರ ಉಪದೇಶದಂತೆ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕೂರುತ್ತಾನೆ.
‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಹೆಸರು ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ರತ್ನಾಕರನು ಭಗವಂತನ ನಾಮಸ್ಮರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸುತ್ತಲೂ ಹುತ್ತ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ (ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಹುತ್ತಕ್ಕೆ ‘ವಲ್ಮೀಕ’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ). ತಪಸ್ಸು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಹುತ್ತವನ್ನು ಸೀಳಿ ಹೊರಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
ಆದಿಕವಿ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಶ್ಲೋಕದ ಉಗಮ
ಒಮ್ಮೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿ ಜೋಡಿಯೊಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಿಹರಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಬೇಡನೊಬ್ಬನು ಬಾಣ ಬಿಟ್ಟು ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗಾತಿಯ ಅಗಲಿಕೆಯಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿ ಕರುಣಾಜನಕವಾಗಿ ಹಪಹಪಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಋಷಿಗಳ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಕರುಣೆ ಉಕ್ಕಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ದುಃಖ ಹಾಗೂ ಕೋಪದ ಭರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಲು ಹೊರಡುತ್ತದೆ:
“ಮಾ ನಿಷಾದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ತ್ವಮಗಮಃ ಶಾಶ್ವತೀಃ ಸಮಾಃ |
ಯತ್ಕ್ರೌಂಚಮಿಥುನಾ ದೇಕಮವಧೀಃ ಕಾಮಮೋಹಿತಮ್ ||”
ಇದೇ ಜಗತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಲೌಕಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಶ್ರೀರಾಮನ ಚರಿತ್ರೆಯಾದ ‘ರಾಮಾಯಣ’ವನ್ನು ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿ ರಚಿಸಿದರು.
. ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ರಚನೆ
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ೨೪,೦೦೦ ಶ್ಲೋಕಗಳಿದ್ದು, ಇದು ೭ ಕಾಂಡಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೇವಲ ಕಾವ್ಯ ಬರೆಯುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯಲ್ಲೂ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಸೀತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜನಿಸಿದ ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶರಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇಡೀ ರಾಮಾಯಣ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಹಾಡಲು ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆ
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಆದರ್ಶ ರಾಜ ಧರ್ಮ, ಪಿತೃ ವಾಕ್ಯ ಪರಿಪಾಲನೆ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ರಾಮಾಯಣದ ಮೂಲಕ ಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದಿಗೂ ಇವರ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ‘ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಜಯಂತಿ’ ಎಂದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ಗೌರವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯೋಗಕಾರಿ ಕಾವ್ಯ
ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಸನಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ
ಇಂದಿನ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಮೊಬೈಲ್ಗಳಿಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹತ್ತಿರ ಒಲವು ತೋರುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಕಾವ್ಯದ ಪಠಣೆ ಇಂದ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಸಲು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ
