371(J) ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗೂ ಬೇಕು ಏಕೆಂದರೆ..!

ಹಿಂದುಳಿತನವನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ಇತಿಹಾಸ ಮಾತ್ರವೇ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕೇ? ಬಡತನ, ಬರಗಾಲ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಿಂದುಳಿತನ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟವೂ ಮಾನದಂಡವಾಗಬಾರದೇ? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು.

– ಪ್ರಶಾಂತ ಕುಲಕರ್ಣಿ.
ಉಪನ್ಯಾಸಕರು
ಸಿಂದಗಿ – ವಿಜಯಪುರ

ಉದಯರಶ್ಮಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ

ಮೀಸಲಾತಿ ಎಂದರೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಉಳಿದವರಿಗೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಒಂದು ಮಾರ್ಗ. ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಆರಂಭಿಕ ರೇಖೆಯಿಂದ ಬದುಕಿನ ಓಟ ಆರಂಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಅವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾರೆ; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಬಡತನ, ಬರಗಾಲ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅಭಾವವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡೇ ಬದುಕಿನ ಓಟ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವೇ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೈದರಾಬಾದ್–ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ 371(J) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದರ ಹಿಂದೆಯೂ ಇದೇ ಆಶಯವಿದೆ. ಸಂವಿಧಾನದ 371(J) ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದೆ. ಹಿಂದುಳಿತನವನ್ನು ಅಳೆಯುವಾಗ ಇತಿಹಾಸ ಮಾತ್ರವೇ ಮಾನದಂಡವಾಗಬೇಕೇ? ಬಡತನ, ಬರಗಾಲ, ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಿಂದುಳಿತನ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟವೂ ಮಾನದಂಡವಾಗಬಾರದೇ?

ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ವಿಜಯಪುರ 371(J) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿಲ್ಲ. 371(J)ಯ ಮೂಲ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹಿಂದಿನ ಹೈದರಾಬಾದ್–ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. 2012ರ 98ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ 371(J) ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂದುಳಿತನ ನಿವಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಮೂಲ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ, ಬೀದರ್, ರಾಯಚೂರು, ಕೊಪ್ಪಳ, ಯಾದಗಿರಿ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಕಾಲ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳೂ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದು ನಾವು ಕೇಳಬೇಕಾದ ಪ್ರಶ್ನೆ: ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂದುಳಿತನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಾಗ ಅದರ ಇತಿಹಾಸದ ಜೊತೆಗೆ ಇಂದಿನ ಬದುಕಿನ ವಾಸ್ತವತೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದೇ?
ವಿಜಯಪುರದ ನೆಲವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ತೀವ್ರತೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಬರಗಾಲ ಇಲ್ಲಿನ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಳೆಯ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ರೈತನ ಬದುಕನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದೆ. ಜಮೀನು ಇದ್ದರೂ ನೀರಿನ ಖಾತರಿ ಇಲ್ಲ; ದುಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಆದಾಯದ ಖಾತರಿ ಇಲ್ಲ. ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಬಂದಿವೆ, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ, ಕಾಲುವೆಗಳು ಹರಿದಿವೆ. ಆದರೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ರೈತನ ಹೊಲಕ್ಕೂ ನೀರು ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿಲ್ಲ.
ಇದು ಕೇವಲ ಕೃಷಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇದು ಬದುಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆ.
ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಕ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ವಿಜಯಪುರದ ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳ ದುಡಿಯುವ ಕೈಗಳು ಗೋವಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ದುಡಿಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೂರದ ಊರಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುವುದು ವೃದ್ಧ ತಂದೆ–ತಾಯಿ, ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು. ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ಬದುಕು ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಉದ್ಯೋಗದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದೇ? ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆಯೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲವೇ?
ವಿಜಯಪುರದ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಒಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸೋಣ. ಒಂದು ಕಡೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ, ತರಬೇತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ದೊರೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಬರಪೀಡಿತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದ, ಹೊಲದ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ರಾತ್ರಿ ಓದಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬರೆಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಇಬ್ಬರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಒಂದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾದರೆ ಸಮಾನ ಅವಕಾಶದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ ಆ ಆರಂಭಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಲ್ಲವೇ?
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿಂದುಳಿತನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಡಾ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ನೇತೃತ್ವದ ಸಮಿತಿಯು ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು. ಸಮಿತಿಯು 35 ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಸೂಚಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿತು. 2002ರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯದ 114 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲೂಕುಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದುಳಿದ, ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂದುಳಿದ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂದುಳಿದ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನಾ ವರದಿಯೂ ಇದೇ ಸೂಚಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿಂದುಳಿತನದ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ ವಿಜಯಪುರದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೇವಲ “ಯಾವ ಪ್ರದೇಶ ಯಾವ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು?” ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡುವ ಬದಲು, ಇಂದು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಬಡತನಕ್ಕೆ ಗಡಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತದ ಇತಿಹಾಸ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ನಿರುದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಹಳೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಗಡಿಗಳು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಶಾಲೆ ಬಿಟ್ಟು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಗುವಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶದ ಹಿಂದಿನ ಆಡಳಿತ ಯಾರದ್ದು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದು ಒಂದೇ—“ನನಗೂ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಬೇಕು.”
ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಜಯಪುರಕ್ಕೆ 371(J) ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಯಾರ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅದೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಆಶಯದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಇತರ ಹಿಂದುಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಆಶಯ.
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಕೇವಲ ಭಾವನೆಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಬಡತನದ ಪ್ರಮಾಣ, ಕುಟುಂಬದ ಆದಾಯ, ಕೃಷಿ ಅವಲಂಬನೆ, ನೀರಾವರಿ ಲಭ್ಯತೆ, ಶಿಕ್ಷಣದ ಸ್ಥಿತಿ, ಶಾಲೆ ಬಿಡುವ ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರಮಾಣ, ಯುವಕರ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಹೊರರಾಜ್ಯ ವಲಸೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯ, ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಸೂಚಕಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಗ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಬೇಕು. ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಾಸ್ತವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಬಲ್ಲದು.
ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಕೇವಲ ರಸ್ತೆ, ಕಟ್ಟಡ, ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಬಡ ಮನೆಯ ಮಗು ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ತನ್ನ ಬದುಕನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ರೈತನು ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸದೆ ಬದುಕುವ ಸ್ಥಿತಿ, ಯುವಕನು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಊರು ಬಿಡಬೇಕಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ, ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ತನ್ನ ನೆಲದಲ್ಲೇ ಗೌರವಯುತ ಕೆಲಸ ಸಿಗುವ ಸ್ಥಿತಿ—ಇವೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥಗಳು.
ಇಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಇದು ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿರುದ್ಧದ ಮಾತಲ್ಲ. 371(J) ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಿಂದುಳಿತನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದು ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದುಳಿತನವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರೆತರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಹಿಂದುಳಿತನ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸುವುದೇ ಸಮಾನತೆಯ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥ.
ವಿಜಯಪುರವು ಕೇವಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಜಿಲ್ಲೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ಸಾವಿರಾರು ರೈತರ ಬೆವರಿನ ಜಿಲ್ಲೆ. ಇದು ಬರಗಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ ಜನರ ಜಿಲ್ಲೆ. ಇದು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ದೂರದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತೆರಳುವ ಯುವಕರ ಜಿಲ್ಲೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಬದುಕನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ತಂದೆ–ತಾಯಂದಿರ ಜಿಲ್ಲೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಕುಟುಂಬಗಳ ಬದುಕಿನ ಹಿಂದೆ ಕಾಣದ ಹೋರಾಟವಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಬಡತನ ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವರ್ತಮಾನದ ಬಡತನವನ್ನೂ ಅಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. 371(J)ಯ ಮೂಲ ಆಶಯವೇ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಆ ಆಶಯದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನೂ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ತಪ್ಪೇನು?
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್ಸುಗಳ ಮೇಲೆ “ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಹೆಸರು ಕೇವಲ ಬಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸದೆ, ಒಂದು ದಿನ ವಿಜಯಪುರದ ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕಲ್ಯಾಣದ ಅರ್ಥ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿ ಎಂಬುದು ಆಶಯ. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳ ನಾಮಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ—ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಣಲಿ; ರೈತನ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಣಲಿ; ಯುವಕನ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಣಲಿ; ಕಾರ್ಮಿಕನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಣಲಿ; ತಾಯಿಯ ಕಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಣಲಿ; ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾಣಲಿ.
ಹೀಗಾಗಿ “371(J) ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗೂ ಬೇಕು” ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಯಾರ ವಿರುದ್ಧದ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ಇದನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಾನತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳ ಸಮಾನತೆಯ ಕುರಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ನೋಡಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರವೂ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲಿ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಿ.
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬಡ ಯುವಕರ ಪರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮನವಿ ಇಷ್ಟೇ—“ನಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ; ಆದರೆ ನಮ್ಮ ವರ್ತಮಾನವನ್ನೂ ನೋಡಿ. ನಮ್ಮ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯಿರಿ; ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬಡತನವನ್ನೂ ಅಳೆಯಿರಿ. ನಮ್ಮ ಗಡಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ; ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ನೀಡಿ.”
371(J) ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗೂ ಬೇಕು ಎಂಬ ಕೂಗು ಯಾರ ವಿರುದ್ಧದ ಕೂಗಲ್ಲ. ಇದು ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯ ಧ್ವನಿ. ಆ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸಲಿ. ಪ್ರಶ್ನೆ ಚರ್ಚೆಯಾಗಲಿ. ಅಂಕಿ–ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಲಿ. ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯದೊಳಗೆ ಪರಿಹಾರದ ದಾರಿ ಹುಡುಕಲ್ಪಡಲಿ.
ಏಕೆಂದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಕೆಲವರ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವಿಕೆ ಅಲ್ಲ; ಹಿಂದುಳಿದವರನ್ನೂ ಕೈಹಿಡಿದು ಮುಂದೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.